Anne ve Baba için Okunacak Dua: Vefat Eden ve Yaşayan Anne Babaya Dua

Anne ve baba için okunacak dua, bir evladın ömür boyu ödeyemeyeceği bir hakkı Allah'ın rahmetine havale etmesidir. Kur'an-ı Kerim, anne babaya iyilik etmeyi Allah'a ibadetten hemen sonra zikreder ve evlatlara onlar için nasıl dua edeceklerini bizzat öğretir. Bu yüzden anne babaya dua, hem bir vefa borcu hem de Kur'anî bir emirdir.

Anne babaya dua, onlar hayattayken de vefat ettikten sonra da devam eden bir ameldir. Yaşayan anne baba için sağlık, huzur ve hayırlı bir ömür istenirken, vefat edenler için bağışlanma ve rahmet dilenir. Aşağıda Kur'an'da geçen anne baba dualarını, yaşayan ve vefat eden anne baba için yapılacak duaları ve onların ardından işlenebilecek hayırları bulabilirsiniz.

Anne ve Baba için Kur'an'da Hangi Dua Geçer?

Kur'an-ı Kerim'de anne baba için okunacak en bilinen dua şöyledir:

Bu dua, anne babaya karşı "öf" bile denmemesini emreden ayetlerin devamında gelir. Allah, evlada anne babasına karşı tevazu kanadını germesini ve onlar için bu şekilde dua etmesini emreder.

Hz. İbrahim'in Anne Baba Duası Nedir?

Hz. İbrahim'in kendisi, anne babası ve bütün müminler için yaptığı dua şudur:

Bu dua, namazın son oturuşunda okunan Rabbena dualarından biridir. Dolayısıyla namaz kılan her Müslüman, günde defalarca anne babası için dua etmiş olur.

Hz. Nuh'un Anne Baba Duası Nedir?

Hz. Nuh'un anne babası ve müminler için yaptığı dua şöyledir:

Anne Babanın Nimetine Şükür için Hangi Dua Okunur?

Kırk yaşına gelen olgun bir müminin diliyle Kur'an'da geçen ve anne babayı da içine alan şükür duası şudur:

Bu dua, anne babaya şükür ile evlada dua etmeyi aynı cümlede birleştirir. Kendi çocuklarının hayırlı olmasını isteyen anne babalar, bu dua ile birlikte evladın doğru yolu bulması için dua da edebilir.

Yaşayan Anne ve Baba için Nasıl Dua Edilir?

Hayatta olan anne baba için belirli bir kalıp şart değildir; evlat, kalbinden geçeni kendi cümleleriyle Allah'a arz edebilir. Yaşayan anne baba için istenebilecek hayırlar şunlardır:

• Sağlık ve afiyet: Hastalıklardan korunmaları, yaşlılıkta kimseye muhtaç olmadan yaşamaları.
• Hayırlı bir ömür: Ömürlerinin ibadet ve huzur içinde, bereketli geçmesi.
• İman ile son nefes: Hayatlarının imanla sona ermesi ve güzel bir hatime.
• Bağışlanma: Bilerek ya da bilmeyerek işledikleri günahların affedilmesi.
• Evlatlardan razı olmaları: Kalplerinin evlatlarından hoşnut kalması.

Peygamber Efendimiz, "Rabbin rızası babanın rızasında, Rabbin öfkesi de babanın öfkesindedir." buyurmuştur (Tirmizî, Birr). Başka bir hadiste ise anne babasından birine ya da ikisine yaşlılıklarında yetişip de onlara iyilik ederek cenneti kazanamayan kişi için "Burnu yere sürtülsün!" denilmiştir (Müslim, Birr). Bu hadisler, anne baba hayattayken onlara dua etmenin yanında hizmet etmenin de ne kadar büyük bir fırsat olduğunu gösterir.

Anne Babası Kırgın Olan Evlat Ne Yapmalı?

Anne babasını kırmış olan evlat, vakit geçirmeden gönüllerini almalı ve helallik istemelidir. Kırgınlık devam etse bile evlat, onlara karşı saygısını bozmamalı ve her namazdan sonra onlar için dua etmeye devam etmelidir. Aradaki soğukluğun giderilmesi için sabırlı olmak, tartışmaya girmemek ve küçük iyiliklerle yaklaşmak en etkili yoldur. Ailede kardeşler arası anlaşmazlık da varsa anlaşamayan kardeşler için dua ederek aile birliğinin korunmasını Allah'tan istemek faydalı olur.

Vefat Eden Anne ve Baba için Hangi Dua Okunur?

Vefat eden anne baba için okunabilecek dua şöyledir:

Bu dua, Peygamber Efendimizin cenaze namazında okuduğu duadan alınmış ve anne baba için ikil formda okunmuştur. Anne ya da babadan yalnızca biri vefat etmişse erkek için "lehû", kadın için "lehâ" şeklinde okunabilir.

Vefat eden anne babaya dua etmenin önemini Peygamber Efendimiz şöyle bildirmiştir:

"İnsan ölünce ameli kesilir. Ancak üç şey bundan müstesnadır: Sadaka-i câriye, kendisinden faydalanılan ilim ve kendisine dua eden salih evlat." (Müslim, Vasiyyet)

Bu hadis, evladın duasının anne babanın amel defterini açık tutan bir kapı olduğunu gösterir. Anne ya da babasını yakın zamanda kaybedenler, yeni vefat edenlere okunan dualarla onların kabir hayatına ışık tutabilir.

Vefat Eden Anne Babaya Hangi Sureler Okunur?

Vefat eden anne babanın ruhuna okunması yaygın olan sureler şunlardır:

• Fatiha suresi: Her duanın başında ve sonunda okunabilecek, Kur'an'ın özü olan suredir.
• İhlas suresi: Kur'an'ın üçte birine denk olduğu bildirilen bu sure, üç ya da on bir kez okunabilir.
• Yasin suresi: "Ölülerinize Yasin okuyun." rivayetine (Ebû Dâvûd, Cenâiz) dayanarak özellikle vefat edenler için okunur.
• Mülk suresi: Kabir azabına karşı koruyucu olduğu rivayet edilen suredir.

Okunan surelerin sevabı, okuma bittikten sonra anne babanın ruhuna bağışlanır. Kabirlerini ziyaret edenler ise kabir ziyaretinde okunan duaları okuyarak onlara selam verebilir.

Vefat Eden Anne Babanın Ardından Hangi Hayırlar Yapılır?

Bir sahabi, "Ya Resûlallah! Anne babam öldükten sonra onlara yapabileceğim bir iyilik kaldı mı?" diye sorduğunda Peygamber Efendimiz şu cevabı vermiştir: "Evet; onlar için dua ve istiğfar etmek, vasiyetlerini yerine getirmek, onların vesilesiyle bağlanan akrabalık bağlarını sürdürmek ve dostlarına ikram etmek." (Ebû Dâvûd, Edeb; İbn Mâce, Edeb)

Bu hadis ve benzer rivayetlere göre vefat eden anne baba için yapılabilecek hayırlar şunlardır:

• Dua ve istiğfar: Onlar adına Allah'tan bağışlanma dilemek. Bu konuda Seyyidü'l-istiğfar duasını okuyup sevabını bağışlamak da mümkündür.
• Sadaka vermek: Bir sahabi, aniden vefat eden annesi adına sadaka verirse sevabının ona ulaşıp ulaşmayacağını sormuş, Peygamber Efendimiz "Evet" buyurmuştur (Buhârî, Vesâyâ).
• Borçlarını ödemek: Anne babanın kul borcu varsa ödenmesi en öncelikli iştir.
• Vasiyetlerini yerine getirmek: Meşru vasiyetleri eksiksiz uygulanmalıdır.
• Akrabalarını ve dostlarını ziyaret etmek: Anne babanın sevdiği insanlara iyilik etmek, onlara yapılmış bir iyilik sayılır.
• Kalıcı bir hayır yaptırmak: Su kuyusu, çeşme, cami ya da okul gibi sadaka-i câriye niteliğindeki hayırlar.

Namazda Anne ve Baba için Dua Okunur mu?

Namazda anne baba için dua okunur ve bu zaten namazın bir parçasıdır. Hanefi mezhebinde namazın son oturuşunda Ettehiyyâtü ve salli-bârik dualarından sonra okunan Rabbena dualarında "ve li-vâlideyye" ifadesiyle anne baba için bağışlanma istenir. Kur'an'daki diğer yakarışları da öğrenmek isteyenler Rabbena dualarının anlamlarına göz atabilir.

Namazdan sonra el açılarak yapılan dualarda ise anne baba için dilenen her hayır, kalıp aranmaksızın kişinin kendi cümleleriyle söylenebilir.

Müslüman Olmayan Anne Baba için Dua Edilir mi?

Hayatta olan ve Müslüman olmayan anne baba için hidayet, sağlık ve hayır duası yapılabilir; onlara iyilik etmek ve saygı göstermek de Kur'an'ın emridir (Lokmân, 31/15). Ancak Kur'an, müşrik olarak vefat edenler için bağışlanma dilenmesini uygun görmez (Tevbe, 9/113). Bu nedenle âlimler, Müslüman olmayan anne babanın hayattayken hidayeti için dua edilmesini, onlara her zaman güzel davranılmasını tavsiye etmiştir.