Yemekten Önce ve Sonra Okunacak Dua: Yemek Duası Okunuşu

Yemekten önce ve sonra okunacak dua, Allah'ın verdiği rızkı O'nun adıyla karşılamanın ve ardından O'na hamd etmenin en güzel ifadesidir. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) sofraya oturduğunda besmele çekmeyi, yemeği bitirdiğinde ise Allah'a hamd etmeyi hiç terk etmemiş, ashabına da bunu öğretmiştir.

Yemek duası, sofrayı sıradan bir ihtiyaç anından çıkarıp bir ibadete dönüştürür. Besmele ile başlanan yemeğe bereket girer, hamd ile biten sofra ise şükrün bir parçası olur. Aşağıda yemekten önce ve sonra okunan sünnet duaları, besmele unutulduğunda ne söyleneceğini, misafir olunan evde ev sahibine edilecek duayı ve sofra adabını bulabilirsiniz.

Yemekten Önce Hangi Dua Okunur?

Yemekten önce okunacak en temel dua besmeledir. Peygamber Efendimiz, yanında yemek yiyen üvey oğlu Ömer b. Ebû Seleme'ye şöyle buyurmuştur:

"Yavrum! Besmele çek, sağ elinle ye ve önünden ye." (Buhârî, Et'ime; Müslim, Eşribe)

Yemeğe başlarken okunacak dua şöyledir:

Bismillâh.

Türkçe anlamı: Allah'ın adıyla. (Buhârî, Et'ime)

Besmelenin tamamını, yani "Bismillâhirrahmânirrahîm" demek de güzeldir. Bunun yanında yemeğin bereketli olması için okunabilecek dua şu şekildedir:

Halk arasında yaygın olan "Allâhümme bârik lenâ fîmâ razaktenâ ve kınâ azâbe'n-nâr" (Allah'ım, bize verdiğin rızkı bereketli kıl ve bizi ateş azabından koru) duası da okunabilir; ancak bu duanın rivayeti zayıf kabul edilir. Sünnette sabit olan asıl uygulama besmeledir.

Besmele Unutulursa Ne Denir?

Yemeğe besmelesiz başlayan ve bunu yemek sırasında hatırlayan kişinin okuyacağı dua şöyledir:

Hadiste, besmele çekilmeyen yemeğe şeytanın ortak olduğu, besmele hatırlanıp söylendiğinde ise bu ortaklığın sona erdiği anlatılır. Bu yüzden unutulan besmele, hatırlandığı anda telafi edilmelidir.

Yemekten Sonra Okunacak Dua Nasıldır?

Yemekten sonra okunacak dua şudur:

Hadiste bu duayı okuyan kişinin geçmiş günahlarının bağışlanacağı müjdelenmiştir. Sofra kaldırılırken Peygamber Efendimizin okuduğu bir diğer dua ise şöyledir:

Yemeğin ardından kısaca "Elhamdülillâh" demek de sünnettir. Peygamber Efendimiz, "Allah, yemeği yiyip ona hamd eden, içeceği içip ona hamd eden kuldan razı olur." buyurmuştur (Müslim, Zikir). Gün boyunca okunabilecek diğer kısa dualar için günlük okunacak dualara da göz atabilirsiniz.

Su İçtikten Sonra Ne Denir?

Su ve diğer içecekler için de yemekteki adap geçerlidir. Besmele ile içmeye başlanır, bitince "Elhamdülillâh" denir. Suyu tek nefeste değil, üç nefeste içmek ve kabın içine nefes vermemek sünnettir. Süt içildiğinde ise Peygamber Efendimizin tavsiye ettiği şu dua okunur:

Misafir Olunan Evde Ev Sahibi için Hangi Dua Okunur?

Bir evde yemek yiyen misafirin ev sahibi için okuyacağı dua şöyledir:

Peygamber Efendimiz, bir sahabinin evinde yemek yedikten sonra bu duayı yapmıştır. Ayrıca kendisine yemek ikram edene şöyle dua ettiği de rivayet edilir:

İftarda Ev Sahibine Ne Denir?

Oruçluyken birinin evinde iftar eden kişinin ev sahibine okuduğu dua şu şekildedir:

Misafirlikte ev sahibine dua etmek, ikrama karşılık vermenin en güzel yoludur. Bu dualar evin bereketine de vesile olur; çünkü işin ve evin bereketsiz olmasının en önemli sebeplerinden biri nimetin şükürsüz tüketilmesidir.

Toplu Yemeklerde Okunan Uzun Yemek Duası Sünnet mi?

Mevlit, iftar, düğün ve cenaze yemeklerinde bir kişinin yüksek sesle okuduğu uzun yemek duası, Anadolu'da köklü bir gelenektir. Bu duanın başlangıç kısmı şöyledir:

Bu cümle hadislerde geçer. Ardından gelen "Sofra sahiplerinin ve yiyenlerin günahlarını bağışla, bir lokmayı bin eyle" gibi Türkçe ifadeler ise sonradan eklenmiş, güzel manalar taşıyan dua cümleleridir. Toplu sofrada böyle bir duanın okunmasında sakınca yoktur; ancak bu uzun metnin tamamı Peygamber Efendimizden gelen tek bir dua değildir. Kişi yalnız yediği sofrada sünnette geçen kısa duaları okuyarak aynı sevaba ulaşabilir.

Yemek Yerken Hangi Adaplara Dikkat Edilir?

Peygamber Efendimizin sofra adabından öne çıkanlar şunlardır:

• Sağ elle yemek: Hadiste sol elle yemek şeytanın âdeti olarak anılmış, sağ elle yemek emredilmiştir.
• Önünden yemek: Ortak kaptan yenirken kişinin kendi önündeki kısımdan alması sünnettir.
• Yemeği ayıplamamak: Peygamber Efendimiz hiçbir yemeği ayıplamaz, beğenirse yer, beğenmezse bırakırdı (Buhârî, Et'ime; Müslim, Eşribe).
• Düşen lokmayı almak: Yere düşen lokmanın temizlenip yenmesi, israftan kaçınmak için tavsiye edilmiştir (Müslim, Eşribe).
• Az yemek: Midenin üçte birini yemeğe, üçte birini suya, üçte birini de nefese ayırmak tavsiye edilir (Tirmizî, Zühd).
• Topluca yemek: Birlikte yenen yemeğin daha bereketli olduğu hadislerde bildirilmiştir.

Bu adaplar, sofrayı sadece karın doyurulan bir yer olmaktan çıkarır. Aynı hassasiyeti evden çıkarken ve eve girerken de gösterenler, eve girerken okunacak duayı okuyup evine selam vererek girdiğinde şeytanın o eve ve sofraya ortak olamayacağını bilir.