Cuma Namazı Nasıl Kılınır? Cuma Namazı Kaç Rekattır?

İçindekiler
- Cuma Namazı Kaç Rekattır?
- Cuma Namazı Kimlere Farzdır?
- Kadınlar Cuma Namazı Kılabilir mi?
- Yolcu Olan Kişi Cuma Namazı Kılmak Zorunda mı?
- Cuma Namazına Nasıl Niyet Edilir?
- Cuma Namazı Nasıl Kılınır?
- Cuma Namazının İlk Sünneti Nasıl Kılınır?
- Cuma Namazının Farzı Nasıl Kılınır?
- Cuma Namazının Son Sünneti Nasıl Kılınır?
- Hutbe Dinlenirken Nelere Dikkat Edilir?
- Cuma Namazına Geç Kalan Ne Yapmalı?
- Cuma Namazını Mazeretsiz Terk Etmenin Hükmü Nedir?
Cuma namazı nasıl kılınır sorusu, özellikle namaza yeni başlayanların ve cuma namazını ilk kez cemaatle kılacak olanların en çok merak ettiği konulardan biridir. Cuma namazı, her hafta cuma günü öğle vaktinde, hutbe ile birlikte cemaatle kılınan ve şartlarını taşıyan erkeklere farz olan bir namazdır. Cuma günü bu namaz, o günün öğle namazının yerine geçer.
Cuma namazı, Kur'an-ı Kerim'de doğrudan emredilen bir ibadettir: "Ey iman edenler! Cuma günü namaz için çağrı yapıldığında hemen Allah'ı anmaya koşun ve alışverişi bırakın." (Cuma, 62/9). Bu yazıda Hanefi mezhebi esas alınarak cuma namazının kaç rekat olduğunu, kimlere farz olduğunu, nasıl niyet edileceğini ve her bölümünün adım adım nasıl kılındığını bulabilirsiniz.
Cuma Namazı Kaç Rekattır?
Hanefi mezhebine göre cuma namazı toplam 10 rekattır. Cuma namazının rekatları şu şekildedir:
- İlk sünnet: 4 rekat. Ezan okunduktan sonra, hutbeden önce kılınır.
- Farz: 2 rekat. Hutbeden sonra imamla birlikte cemaatle kılınır.
- Son sünnet: 4 rekat. Farzdan sonra kılınır.
Bazı camilerde son sünnetin ardından cemaatin ayrıca kıldığı dört rekatlık zuhr-i ahir ve iki rekatlık vaktin sünneti, cuma namazının asli rekatlarından değildir. Bunlar ihtiyat amacıyla kılınır; konunun ayrıntıları için zuhr-i ahir namazının ne olduğunu ayrıca okuyabilirsiniz. Diğer vakitlerin rekatlarını bir arada görmek isteyenler ise 5 vakit namazın rekat tablosuna bakabilir.
Cuma Namazı Kimlere Farzdır?
Hanefi mezhebine göre cuma namazı, aşağıdaki şartları taşıyan kişilere farzdır:
- Erkek olmak: Cuma namazı kadınlara farz değildir.
- Akıllı ve ergenlik çağına girmiş olmak: Çocuklara ve akıl hastalarına farz değildir.
- Hür olmak: Klasik fıkıh kitaplarında köleler bu farziyetin dışında tutulmuştur.
- Mukim olmak: Yolcu, yani seferi olan kişiye cuma farz değildir.
- Sağlıklı olmak: Camiye gidemeyecek kadar hasta olanlar ve bakıma muhtaç bir hastanın yanından ayrılamayanlar muaftır.
- Engeli bulunmamak: Görme engeli ya da yürüyememe gibi camiye ulaşmayı zorlaştıran durumlar ve can, mal güvenliğine yönelik ciddi tehlikeler mazeret sayılır.
Bu şartları taşımadığı için cuma namazı farz olmayan bir kişi camiye gidip cuma namazını kılarsa, kıldığı namaz o günün öğle namazının yerine geçer.
Kadınlar Cuma Namazı Kılabilir mi?
Kadınlara cuma namazı farz olmasa da camiye giderek cemaatle cuma namazını kılabilirler. Kıldıkları cuma namazı, o günün öğle namazı yerine geçer. Camiye gitmeyen kadınlar ise cuma günü evlerinde öğle namazını normal şekilde dört rekat olarak kılar.
Yolcu Olan Kişi Cuma Namazı Kılmak Zorunda mı?
Yolculuk mesafesine çıkmış olan kişiye cuma namazı farz değildir. Yolcu, cuma günü öğle namazını seferi olarak iki rekat kılabilir; ancak bulunduğu yerde camiye gidip cuma namazına katılırsa bu da geçerlidir ve daha faziletlidir. Yolculuktaki namaz hükümleri için seferi namazının nasıl kılındığına göz atabilirsiniz.
Cuma Namazına Nasıl Niyet Edilir?
Cuma namazının her bölümüne yapılacak niyet şöyledir:
- İlk sünnet için: "Niyet ettim Allah rızası için bugünkü cuma namazının ilk sünnetini kılmaya."
- Farz için: "Niyet ettim Allah rızası için bugünkü cuma namazının farzını kılmaya, uydum hazır olan imama."
- Son sünnet için: "Niyet ettim Allah rızası için bugünkü cuma namazının son sünnetini kılmaya."
Niyetin kalben yapılması yeterlidir; dil ile söylemek ise kalpteki niyeti pekiştirdiği için güzel görülmüştür. Farzda imama uyulduğunun niyette belirtilmesi önemlidir.
Cuma Namazı Nasıl Kılınır?
Cuma namazı; ilk sünnet, hutbe, farz ve son sünnet sırasıyla kılınır. Her bölümün kılınışı aşağıda ayrı ayrı anlatılmıştır.
Cuma Namazının İlk Sünneti Nasıl Kılınır?
Cuma namazının ilk sünneti, öğle namazının ilk sünneti gibi kılınır. Kılınışı şu şekildedir:
- Niyet edilir ve "Allâhu ekber" diyerek iftitah tekbiri alınır.
- Sübhâneke okunur, eûzü besmele çekilir, Fatiha ve ardından bir sure ya da en az üç kısa ayet okunur.
- Rükû ve iki secde yapılarak ikinci rekata kalkılır.
- İkinci rekatta besmele, Fatiha ve bir sure okunur; rükû ve secdeler yapılır.
- İlk oturuşta yalnızca Ettehiyyâtü okunur ve üçüncü rekata kalkılır.
- Üçüncü ve dördüncü rekatlarda da Fatiha'nın ardından bir sure okunur; çünkü sünnet namazların her rekatında zammı sure okunur.
- Son oturuşta Ettehiyyâtü, Allâhümme salli, Allâhümme bârik ve Rabbenâ duaları okunur, sağa ve sola selam verilir.
Bu kılınış, dört rekatlık bütün müekked sünnetlerde aynıdır. Rekat rekat ayrıntılı anlatım için öğle namazının kılınışına bakabilirsiniz.
Cuma Namazının Farzı Nasıl Kılınır?
Hutbe bittikten sonra kamet getirilir ve iki rekatlık farz, imamla birlikte cemaatle kılınır. Farzın kılınışı şöyledir:
- İmam tekbir aldıktan sonra cemaat de niyet edip tekbir alarak namaza başlar.
- Cemaat, içinden Sübhâneke'yi okur ve susarak imamı dinler.
- İmam Fatiha'yı ve bir sureyi sesli okur. Hanefi mezhebine göre cemaat, imamın arkasında Fatiha ve sure okumaz.
- İmamla birlikte rükû ve secdeler yapılır, ikinci rekata kalkılır.
- İkinci rekatta imam yine sesli okur, rükû ve secdeler yapılır.
- Son oturuşta cemaat Ettehiyyâtü, Allâhümme salli, Allâhümme bârik ve Rabbenâ dualarını okur.
- İmamla birlikte önce sağa, sonra sola selam verilerek farz tamamlanır.
Cuma namazının farzı cemaatsiz kılınamaz. Bu yüzden farzı kaçıran kişi, cumayı tek başına iki rekat olarak kılamaz.
Cuma Namazının Son Sünneti Nasıl Kılınır?
Cuma namazının son sünneti, niyet dışında ilk sünnetle tamamen aynı şekilde dört rekat olarak kılınır. İlk oturuşta yalnızca Ettehiyyâtü okunur, dört rekatın hepsinde Fatiha'dan sonra zammı sure okunur ve son oturuşta dualar tamamlanarak selam verilir. Hanefi mezhebinde İmam Ebû Yûsuf'a göre son sünnet altı rekattır; ancak uygulamada yaygın olan, Ebû Hanife'nin görüşü olan dört rekattır.
Hutbe Dinlenirken Nelere Dikkat Edilir?
Hutbe, cuma namazının sıhhat şartlarındandır ve dinlenmesi vaciptir. Peygamber Efendimiz bu konuda şöyle buyurmuştur:
"Cuma günü imam hutbe okurken arkadaşına 'sus' dersen boş konuşmuş olursun." (Buhârî, Cuma; Müslim, Cuma)
Hutbe sırasında dikkat edilmesi gerekenler şunlardır:
- Konuşmamak: Hutbe esnasında konuşmak, hatta başkasını susturmak için bile söz söylemek doğru değildir.
- Namaz kılmamak: Hanefi mezhebine göre hatip minbere çıktıktan sonra namaz kılınmaz. Bu sırada camiye giren kişi tahiyyetü'l-mescid namazını kılmadan oturur. Şafii mezhebinde ise hutbe sırasında gelen kişinin iki kısa rekat tahiyyetü'l-mescid kılması sünnettir.
- Telefonla ilgilenmemek: Mesaj yazmak ya da telefonda gezinmek de hutbeye karşı saygısızlık sayılır.
- Cemaatin omuzlarından atlamamak: Geç gelen kişi, oturanların üzerinden atlayarak öne geçmeye çalışmamalıdır.
Cuma Namazına Geç Kalan Ne Yapmalı?
Cuma namazına geç kalan kişinin durumu, imama hangi noktada yetiştiğine göre değişir:
- İkinci rekatın rükûsuna yetişirse: Bu kişi bir rekata yetişmiş sayılır. İmam selam verdikten sonra kalkar, kaçırdığı rekatı kılarak cumayı iki rekat olarak tamamlar.
- İkinci rekatın rükûsundan sonra ya da son oturuşta yetişirse: Ebû Hanife ve Ebû Yûsuf'a göre imam selam verdikten sonra kalkıp namazı iki rekatlık cuma olarak tamamlar. İmam Muhammed'e göre ise ikinci rekatın rükûsuna yetişemeyen kişi, namazı öğle olarak dört rekata tamamlar. Hanefi mezhebinde fetva, ilk görüşe göredir.
- Farzı tamamen kaçırırsa: Cuma namazının kazası yoktur. Bu durumdaki kişi, o günün öğle namazını dört rekat olarak kılar.
- Sadece ilk sünneti kaçırırsa: Farzdan sonra, son sünnetle birlikte ilk sünneti de kılabilir.
Cuma Namazını Mazeretsiz Terk Etmenin Hükmü Nedir?
Cuma namazının farziyeti Kur'an, sünnet ve icma ile sabittir; farziyetini inkâr eden kişi dinden çıkar, mazeretsiz terk eden ise büyük günah işlemiş olur. Peygamber Efendimiz bu konuda şöyle buyurmuştur:
"Kim önemsemeyerek üç cumayı terk ederse, Allah onun kalbini mühürler." (Ebû Dâvûd, Salât; Tirmizî, Cum'a)
Cuma namazına gitmeden önce gusül abdesti almak, temiz ve güzel elbiseler giymek, güzel koku sürünmek ve camiye erken gitmek sünnettir. Cumanın manevi hazırlığını tamamlamak isteyenler, sabahtan Kehf suresini okuyarak güne başlayabilir ve namazdan sonra duaların kabul olduğu saati değerlendirmek için cuma günü okunacak dualara yer verebilir.



